VIRIDIS / KREV
STRONA GŁÓWNA AKTUALNOŚCI DZIKA RZEKA POPiG KRE VIRIDISSierpień 23 2017 21:21:38
EKOLOGIA:

> DZIKA RZEKA

> HERPETOFAUNA

> TRESURA STOP

> UMARŁE DRZEWA

KULTURA:
> OŻYWIĆ MIASTO

> OPUSZCZONE I ZAPOMNIANE

SPOŁECZEŃSTWO:
> MANIFEST

POLUB NAS NA FB
Online
Gości Online: 2
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 92
Nieaktywowany Użytkownik: 462
Najnowszy Użytkownik: ExpappyExteno
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Raport o stanie kultury- ochrona dziedzictwa
Raport na temat funkcjonowania systemu ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce po roku 1989.

To jeden z raportów przygotowanych na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Z uwagi na obszerność tego dokumentu przedstawiam jego opracowanie w formie skrótowej poruszające najważniejsze, najciekawsze aspekty pojawiające się w raporcie. Jeżeli ktoś jest zainteresowany dokładnym przestudiowaniem raportu odsyłam do strony: http://www.kongreskultury.pl/title,Raport_o_systemie_ochrony_dziedzictwa_kulturowego,pid,472.html Zastrzegam sobie prawo do wolnego cytowania. Wiele sformułowań zawartych w artykule jest zaczerpniętych z raportu, ponieważ to głównie na nim się opieram i wybieram, moim zdaniem najcenniejsze, informacje.

Image Hosted by FotoZrzut.pl

Raport na temat funkcjonowania systemu ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce po roku 1989 pozwala zrozumieć wagę zmian transformacyjnych i ich wpływ na obecny stan ochrony dziedzictwa w Polsce. Już na początku dokumentu jest przedstawiona tabela obrazująca radykalność przemian. Właściwie wszystkie porównane kryteria odzwierciedlają zupełnie nową rzeczywistość z którą muszą się zmierzyć osoby zajmujące się ochroną dziedzictwa. Własność zabytków z państwowej przeszła w ręce prywatne, podobnie odpowiedzialność za nie i finansowanie. Zabytki obecnie zaczęto traktować komercyjnie, osłabiono rolę i kompetencje urzędu konserwatorskiego, zmieniono jego działanie z aktywnego na pasywny. Nie oznacza to jednak, że system PRL dobrze spełniał swoje funkcje. Przede wszystkim zajmował się on bowiem ochroną zabytków (było ich niewiele, kilkadziesiąt tysięcy, były to głównie obiekty architektoniczne), obecnie potrzebny jest system ochrony dziedzictwa. Dziedzictwo to pojęcie szersze i bardziej różnorodne. Obejmuje dziedzictwo przemysłowe, krajobrazy kulturowe, dziedzictwo niematerialne itd. Ze względu na dużą liczbę elementów i ich różnorodność pojawiają się problemy związane z identyfikacją, ewidencją, opisem i ochroną. Konserwatorzy zabytków nie są przygotowani do rozwiązywania tych problemów, z racji wykształcenia oraz schematycznego myślenia i działania, które były użyteczne w poprzednim systemie. Do działania w obecnych warunkach konserwatorzy nie są przygotowani, dlatego ich rola sprowadza się do opiniowania pomysłów inwestorskich.

Image Hosted by FotoZrzut.pl

Autorzy raportu wskazują na czynniki które mogą mieć znaczący wpływ na stan ochrony dziedzictwa w przyszłości. Są to m.in.

-Narastający proces przekształceń całego zasobu budowlanego. Ze względu na rozwój techniczny i zmianę standardów życia, możemy się spodziewać, że znaczna część zasobu budowlanego będzie gruntownie modernizowana i zastępowana nową zabudową. Przestanie funkcjonować mechanizm naturalnej selekcji pozwalający identyfikować zabytki. Jedynie obiekty, którym przypisana zostanie wartość zabytkowa, będą miały szanse na przetrwanie. Pełną odpowiedzialność za to muszą przejąć więc służby konserwatorskie.

-Narastające zapotrzebowanie na dziedzictwo. Wobec ujednolicającej wszystko globalizacji i wzrostu znaczenia gospodarczego turystyki narasta zapotrzebowanie na dziedzictwo w każdej formie. Coraz większe znaczenie będzie miała ochrona całych zespołów- przemysłowych, staromiejskich, ruralistycznych. Będzie potrzebne dziedzictwo spełniające wyobrażenia o dziedzictwie. Wyobrażenia ukształtowane przez masową kulturę i wyobrażenia masowego odbiorcy. Będzie to dziedzictwo rozumiane i traktowane jako "produkt kulturowy". Zamek powinien wg nowych kryteriów odbiorcy wyglądać więc tak, jak przedstawiają go filmy Walta Disneya. Drugorzędne znaczenie będzie miała jego niepowtarzalność i wartość jako dokumentu historycznego. Następuje przeniesienie punktu ciężkości z wartości dziedzictwa na potrzeby społeczeństwa i do tych właśnie potrzeb będzie adaptowane dziedzictwo. Z pytania o to jak chronić zabytki przechodzimy w XXI wieku do pytania o to jak należy zabytki przekształcać?

Na problem ochrony zabytków i ochrony dziedzictwa w Polsce składa się wiele pomniejszych czynników. Wiele z nich wynika z przemian ustrojowych, a także z obecnego funkcjonowania prawa i administracji.

- Planowanie przestrzenne.
Z mocy ustawy straciły ważność wszystkie plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed rokiem '95. Polski paradoks, na który warto zwrócić szczególną uwagę polega na tym, że to, co jest obowiązkowe (czyli opracowanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego), nie ma mocy prawa lokalnego, to natomiast, co mogłoby mieć tę właściwość (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) nie musi być wykonywane. Lekceważące podejście parlamentu do gospodarki przestrzennej w skali kraju budzi zdumienie tych zachodnich ekspertów, którzy zapoznali się bliżej z polską polityką. A to dopiero początek polskich problemów prawno-administracyjnych które mają wpływ na ochronę dziedzictwa. Dotychczasowe narzędzia prawne i finansowe tworzące system ochrony zabytków były i są przystosowane do obsługi systemu statycznego realizowanego w warunkach centralnego sterowania i ekonomii nakazowo-rozdzielczej. Dzisiaj pilną w Polsce koniecznością staje się stworzenie systemu efektywnego zarządzania dziedzictwem, który byłby przekonujący dla społeczności lokalnych. O ile zabytek należy do przeszłości, o tyle dziedzictwo służy celom współczesnym.

- Kryzys służb konserwatorskich.
W charakterystyce służb ochrony zabytków należy mówić o: kryzysie przywództwa, kryzysie wzorcowych autorytetów czytelnie usytuowanych w systemie ochrony, słabości zarządzania. Lata '80 i '90 XX wieku to okres zaniku lub co najwyżej słabnięcia pozycji zawodowej i merytorycznej autorytetów w ochronie zabytków. Bierna postawa oddala ministra od inicjatywnej i wykonawczej władzy rządowej. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie uczestniczy nawet w kształtowaniu budżetów służb konserwatorskich. Zazwyczaj nie zauważa się tych problemów w zakresie kompetencji i funkcjonowania systemu ochrony zabytków od strony administracyjnej. Dopiero sięgnięcie po wzorce niemieckie czy francuskie uprzytamnia, jak wysoką pozycję społeczną powinien zajmować i jakim prestiżem się cieszyć wojewódzki czy generalny konserwator zabytków.

Wśród charakterystycznych tendencji wyróżniono m.in.:
-niechęć do osób uwikłanych w życie publiczne i polityczne za PRL, bez względu na merytoryczną wartość pracy danej osoby,
-klientelizm korporacyjny i polityczny,
-brak informacji publicznej o zabytkach,
-niejasność stosowania zasad ochrony zabytków,
Wyraża się też postulat scentralizowania służby konserwatorskiej, znajdując ku temu ugruntowane podstawy.

-Niewydolność systemu finansowania ochrony i konserwacji zabytków. Niskie nakłady na renowację zabytków w Polsce są zjawiskiem chronicznym. Jego główne konsekwencje to zły stan techniczny i stale malejący poziom zachowania oryginalnej substancji zabytkowej. Istnieje potrzeba wypracowania metody badania stanu zabytków i przewidywania niezbędnych nakładów na ratowanie i utrzymanie substancji zabytkowej. Wartość odtworzenia zabytków objętych ochroną konserwatorską została oszacowana na kwotę nie mniejszą niż 171, 655 mld zł. Przeprowadzone w raporcie obliczenia i statystyki wskazują, że co czwarty lub trzeci obiekt budowlany wpisany do rejestru zabytków przetrwał lub przetrwa. Jeżeli chodzi o brak rozwiązań systemowych mogących stymulować szerszą partycypację obywatelską w finansowaniu ochrony dziedzictwa kulturowego i zarządzaniu nim, to należy wymienić między innymi brak regulacji ustawodawstwa reprywatyzacyjnego dotyczącego dziedzictwa kultury oraz brak możliwości tworzenia fundacji prywatnoprawnych o formalnoprawnych celach wyłącznie prywatnych, lecz użytecznych publicznie w zakresie ochrony zabytków. Co realnie zmniejsza możliwości społecznego udziału w ratowaniu zabytków i zmniejsza budżet, który mógłby być przeznaczony na ochronę dziedzictwa. Niewystarczająca jest też instytucjonalna forma wsparcia właścicieli tych zabytków, które wymagają znacznych nakładów finansowych na niezbędną konserwację. Nie chodzi tutaj bynajmniej tylko o pomoc finansową państwa w formie dotacji finansowych ministerialnych, regionalnych czy lokalnych, ale o spójny system odpisów i ulg podatkowych (odpisy i ulgi konserwatorskie).

Odrębną kwestią postulowaną od lat jest sprawa utworzenia Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków jako ogólnopolskiego funduszu celowego.

Image Hosted by FotoZrzut.pl

-Uwarunkowania prawne.
Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt umiejscowienia problematyki ochrony dziedzictwa kulturowego na poziomie konstytucyjnym, świadczy to o tym, że ma ona wysoką rangę z punktu widzenia prawnego całego państwa. Ponad to sprawy związane z ochroną zabytków i ochroną dziedzictwa są uwarunkowane przez prawo międzynarodowe. Podstawową kwestią jest tutaj przynależność Polski do Unii Europejskiej, która nakłada obowiązek wspierania działań dotyczących wspólnego europejskiego dziedzictwa kulturowego. Warto zauważyć, że Raport wskazuje, iż Polska w niewystarczającym stopniu stosuje się do standardów Unii w zakresie ładu przestrzennego i polityki przestrzennej. Polska jest sygnatariuszem wielu umów międzynarodowych takich jak: Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, Konwencja dotycząca Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego, Europejska Konwencja o Ochronie Dziedzictwa Archeologicznego, Europejska Konwencja Krajobrazowa. Niestety, niektórych umów dotyczących ochrony dziedzictwa Polska nie podpisała. Jaskrawym przykładem jest tutaj Konwencja o ochronie dziedzictwa architektonicznego Europy. Polska znalazła się w grupie sześciu państw członkowskich Rady Europy, które jej nie podpisały ani nie ratyfikowały, obok Albanii, Azerbejdżanu, Islandii, Monako i San Marino. Jeżeli chodzi o prawo krajowe, głównym dokumentem jest Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Istotne znaczenie mają także Ustawa o prawie budowlanym i Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które mają realny wpływ na możliwości ochrony zabytków w Polsce. Ciekawostką dotyczącą Ustawy z 23 VII 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest stwierdzenie niezgodności Ustawy z Konstytucją. Orzeczona przez Trybunał niekonstytucyjność dotyczy niektórych przepisów Ustawy, które czekają na nowelizację i uregulowanie, a do czasu nowelizacji funkcjonują w niezmienionej formie. Są to głównie przepisy dotyczące finansowania.
Należy zasygnalizować potrzebę optymalizacji rozwiązań normatywnych dotyczących uznawania za pomnik historii i tworzenia parków kulturowych. Kwalifikowane zabytki nieruchome, czyli zabytki o wartości szczególnej z punktu widzenia ogólnonarodowego i ogólnopaństwowego, mogą zostać uznane w formie rozporządzenia przez Prezydenta RP za pomniki historii. Niestety, poza skutkiem prawnym w płaszczyźnie międzynarodowej (potencjalny wpis na Listę Światowego Dziedzictwa) nie wynikają z tego niemal żadne skutki zapisane w prawie wewnątrzkrajowym. Obszar uznany za pomnik historii dla państwowych służb konserwatorskich powinien jednak być terenem szczególnego monitoringu konserwatorskiego, wpisów do rejestru zabytków i ograniczeń inwestycyjnych. Przede wszystkim należałoby uznanie obszaru za pomnik historii powiązać z obowiązkiem sporządzenia dla niego przez gminę obligatoryjnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

-Krajobraz kulturowy.
Należy zauważyć, że obszary chronione nie zawsze są brane pod uwagę a większość decyzji o pozwoleniach na budowę jest wydawana w Polsce bez planu zagospodarowania. Przestrzeń jest planowana i organizowana w coraz mniejszym stopniu. Jednym z narzędzi zarządzania krajobrazem kulturowym jest tworzenie parków kulturowych. W całej Polsce jest ich nie więcej niż kilka, a jest to liczba szacunkowa, bo nikt nie prowadzi takiego rejestru. Już sama zapowiedź utworzenia parku kulturowego skutkuje gwałtownym przyspieszeniem inwestycji w jego spodziewanym obszarze, byle zdążyć przed pojawieniem się tam jakichkolwiek regulacji. Proceder ten może skutkować tym, że potencjalny teren parku kulturowego tak zmieni swe oblicze, że cała koncepcja straci sens. Należy dodać, że status parku kulturowego ma być początkiem do drogi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Najpilniejszym obecnie działaniem jest, nadanie właściwości prawa lokalnego zmodyfikowanemu dokumentowi studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, odrzucając zarazem poronione pomysły liberalizacji przepisów dotyczących zabudowy bez planów zagospodarowania przestrzennego. Krajobraz łączy dziedzictwo kultury z tworami przyrody i nie sposób patrzeć na nie oddzielnie, należy więc dążyć do współpracy pomiędzy środowiskami zajmującymi się ochroną przyrody i ochroną zabytków.

-Dziedzictwo a turystyka.
Raport wskazuje na ścisły związek dziedzictwa z turystyką. Może ona być gwarantem skutecznej ochrony i zachowania zabytków. Należy jednak zwrócić uwagę, że szybkość i selektywność konsumpcji turystycznej stanowi też zasadnicze zagrożenie dla dziedzictwa. Autentyczność, stanowiąca o wartości dziedzictwa jest dzisiaj poddawana konfrontacji z globalizacją i makdonaldyzacją przestrzeni kulturowej. Procesy uniformizacji nie tylko zagrażają dziedzictwu ale i wzmacniają jego wartość oraz znaczenie, również w wymiarze rynkowym.

Raport wskazuje także na potrzebę utworzenia krajowego systemu informacji o zabytkach, co nie tylko usprawni działanie i skuteczność służby, ale przede wszystkim stworzy podstawy dostępu i popularyzacji wiedzy o ideach ochrony zabytków, ich położeniu i wartościach dla potrzeb edukacyjnych, turystyki, samorządowych programów zagospodarowania przestrzennego i rozwoju gospodarczego.

Image Hosted by FotoZrzut.pl

Jako działania priorytetowe wymieniono w raporcie:
1. Ponowne scentralizowanie (odzespolenie) służb konserwatorskich i ich reintegracja.
2. Przywrócenie autonomicznego (odpolitycznionego) statusu urzędu Generalnego
Konserwatora Zabytków i kadrowe wzmocnienie służb konserwatorskich.
3. Stworzenie alternatywnych, pozabudżetowych mechanizmów finansowania ochrony w analogii do istniejącego w Polsce systemu ochrony środowiska naturalnego.
4. Oparcie systemu zarządzania zasobami dziedzictwa kulturowego przede wszystkim na zasadach ekonomii społecznej, a nie komercjalizacji zabytków.
5. Przełamanie syndromu Polski resortowej - zwłaszcza w obszarze gospodarki przestrzennej.
6. Lepsze wykorzystanie istniejących rozwiązań prawnych (jak park kulturowy- jego ustanowienie winno być kompetencją wojewódzkiego konserwatora zabytków) do prowadzenia skutecznej ochrony krajobrazu kulturowego.
7. Zrewidowanie polityki wpisu do rejestru (nawet za cenę powrotu do kategoryzacji zabytków) przez stosowanie statusu Pomnika Historii jako formy ochrony szczególnie wspieranej przez państwo.
8. Podjęcie prac nad kompleksowym systemem edukacji na rzecz dziedzictwa, pojmowanej przede wszystkim jako wychowanie w poszanowaniu tradycji i wartości jej świadectw oraz nauka o skutecznym zarządzaniu zasobami dziedzictwa.
9. Wspieranie przez państwo aktywnej partycypacji społeczeństwa obywatelskiego w procesie ochrony zabytków i opieki nad nimi, a zwłaszcza właściwe wykorzystanie potencjału organizacji pozarządowych.
10. Ratyfikację międzynarodowych konwencji w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i ścisłe przestrzeganie przez Polskę ich ducha i litery.

Dziedzictwo to zasób stanowiący znaczący potencjał rozwojowy. W krajach wysoko rozwiniętych ochronę dziedzictwa traktuje się jako ważny instrument rozwoju regionalnego i stale rosnący rynek pracy. Niestety, podczas gdy w społeczeństwach rozwiniętych kultura staje się czynnikiem rozwoju, w Polsce kultura instytucjonalna w coraz większym stopniu jest swoistym skansenem oderwanym od wyzwań szybko zmieniającej się rzeczywistości.
CZYTELNIA:

> KRASNYSTAW ZAPOMNIANY

ZABYTKI KRASNEGOSTAWU:

> DWÓR STAROŚCIŃSKI

> POCZTA KONNA

> STAJNIA CARSKA

> ZAMEK W K-STAWIE

> PO AUGUSTIAŃSKIE

ZABYTKI POWIATU:

> WIEŻA W KRYNICY

> ZAMEK W KRUPEM

> ZAMEK W ORŁOWIE

WYBRANE ARTYKUŁY:
>Ludowe obyczaje wielkanocne na terenie powiatu krasnostawskiego

> Chłostra - Chłopcy z Lasu

> Raport o stanie kultury- ochrona dziedzictwa

> Zrozumieć i uzasadnić działania na rzecz wyzwolenia zwierząt

> Wstawaj szkoda dnia

> O wspólną demokratyczną Palestynę - pogrzebać rozwiązanie dwu państwowe

POEZJA I PROZA
> Polityk

> Łowca Glonów

> Poezja i proza wybrana

Copyright KREV 2007/2015 - FUCK THE PSYCHO BUSH


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie